Шудың адам ағзасына зияны

Зерттеулерге сүйене отырсақ, үлкен аймақтардағы шу адам өмір сүру қарқырындылығын тежейді.Шу-уақыт және спектральды құрылымның күрделілігімен ерекшеленетін әртүрлі физикалық табиғаттың ретсіз тербелістері. Физиологиялық тұрғыдан шу деп, тыныштық бұзатын және адамға зиянды әсер ететін пайдалы дыбыстарды (адам сөзін, сигналдарды және т.б.) қабылдауға кедергі келтіретін кез келген жағымсыз дыбыс (қарапайым немесе күрделі) аталуы мүмкін.

Адам ағзасы әртүрлі деңгейдегі шуға әртүрлі әсер етеді. 70-90 дБ деңгейіндегі шу ұзақ әсер ету кезінде жүйке жүйесінің ауруларына, ал 100 дБ – ден аса есту қабілетінің төмендеуіне, тіпті бітеуге дейін төмендейді.Шу қандағы кортизол, адреналин және норадреналин сияқты стресс гормондарының мөлшерін тіпті ұйқы кезінде арттыра алады.Шу әсерінен 85-90 дБ жоғары жиіліктегі есту сезімталдығы төмендейді. Ұзақ уақыт бойы адам азғыруға шағымданады. Симптомдар – бас ауруы, бас айналуы, жүрек айнуы, шамадан тыс тітіркену болып табылады. Осының бәрі шулы жағдайлардағы жұмыстың нәтижесі.Шудың жоғары деңгейлерінде есту сезімталдығы 1 – 2 жылдан кейін құлайды, орташа жағдайда – кейінірек, 5 – 10 жылдан кейін анықталады, яғни есту қабілетінің төмендеуі баяу жүреді, осылайша ауру біртіндеп дамиды.

Бірақ, қатты шумен тек жұмыс жағдайында ғана емес, сондай-ақ,ағзаға шудың әсерін үй жағдайында да, көлік құралдарының теріс шуынан, техника жұмысы мен басқа да факторлардан да алуға болады. Үйде отырып, біз көрші пәтерлерден, дүкендерден немесе төменгі қабаттардағы басқа да объектілерден түсетін Шу, көбінесе біздің есту қабылдауымыздың тітіркендіргіштері болып табылатындығын байқаймыз.Біз шудың әсерінен агрессивті, тітіркендіргіш және мұқият болмайтынын байқамаймыз. Қаланың шулы аудандарында адамдар ұйықтамайды және тұрақты шаршауды сезінеді.Біздің пәтерлердегі шудың әсер ету деңгейін біз зертханалық аспаптармен өлшеудің көмегімен ғана анықтай аламыз.

Шудың проблемасын шешудің тиімді жолы машина құрылысы мен технологиясын өзгерту есебінен көздегі оның деңгейін төмендету болып табылады. Осы типті шараларға шуылсыз, соққысыз, кейбір бөлшектердегі металды дыбыссыз материалдармен ауыстыру, дірілді оқшаулауды, сөндіргіштерді, дыбыс оқшаулағыш қаптамаларды және т.б. қолдану жатады. Дыбыс жұту дыбыс толқынының бір бөлігінің дыбыс таратылатын ортаның жылу энергиясына өту процесі деп аталады. Дыбыс сіңіру үшін кеуекті (тесіктер дыбыстың құлауы жағынан ашық болуы және өзара қосылуы тиіс) және бос талшықты материалдар (киіз, минералды мақта, тығын және т.б.) қолданылады. Дыбыс сіңіргіш материалдар немесе олардың конструкциялары үй-жайдың қоршау конструкцияларында ауа саңылаусыз немесе олардан кейбір қашықтықта бекітіледі. Дыбысты оқшаулау үй-жайға қоршау арқылы өтетін шу деңгейін төмендету процесімен түсіндіріледі.